Đau vai là một trong những vấn đề xương khớp thường gặp ở nhiều lứa tuổi, đặc biệt là người trưởng thành và người lớn tuổi. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày mà còn ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động của cánh tay và chất lượng cuộc sống. Ba nguyên nhân phổ biến nhất gây đau vai là viêm gân chóp xoay, viêm quanh khớp vai và vai đông cứng. Việc hiểu rõ từng bệnh lý sẽ giúp người bệnh chủ động phòng ngừa và điều trị hiệu quả hơn.
Viêm gân chóp xoay là tình trạng viêm hoặc tổn thương nhóm gân bao quanh khớp vai, có vai trò quan trọng trong việc giữ vững và giúp khớp vai vận động linh hoạt. Khi các gân này bị viêm, người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ vùng vai, cơn đau tăng lên khi nâng tay cao, với tay ra sau lưng hoặc khi nằm nghiêng về bên vai bị đau. Nguyên nhân thường gặp là do vận động quá mức, chấn thương, mang vác nặng sai tư thế hoặc thoái hóa theo tuổi tác. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm gân chóp xoay có thể tiến triển nặng hơn, gây hạn chế vận động lâu dài.
Viêm quanh khớp vai là thuật ngữ dùng để chỉ tình trạng viêm ở các cấu trúc phần mềm xung quanh khớp vai như gân, dây chằng, bao khớp và cơ. Bệnh thường gặp ở người trong độ tuổi trung niên, đặc biệt là những người làm việc văn phòng, ít vận động hoặc thường xuyên phải làm việc nặng với vai. Triệu chứng điển hình là đau vai kéo dài, đau tăng khi cử động và có thể lan xuống cánh tay. Một số trường hợp người bệnh cảm thấy cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi nghỉ ngơi lâu. Viêm quanh khớp vai nếu không được điều trị đúng cách có thể dẫn đến giảm khả năng vận động vai và dễ tái phát.
Vai đông cứng, còn gọi là hội chứng vai đông cứng, là tình trạng khớp vai bị hạn chế vận động rõ rệt kèm theo đau nhức kéo dài. Bệnh thường diễn tiến qua nhiều giai đoạn, bắt đầu bằng đau vai âm ỉ, sau đó là cứng khớp và cuối cùng là giảm dần triệu chứng nhưng khả năng vận động vai có thể không trở lại như ban đầu nếu không được can thiệp phù hợp. Vai đông cứng thường gặp ở người trên 40 tuổi, người mắc bệnh nền như tiểu đường, rối loạn chuyển hóa hoặc những người phải bất động vai trong thời gian dài sau chấn thương hay phẫu thuật.
Các bệnh lý đau vai như viêm gân chóp xoay, viêm quanh khớp vai và vai đông cứng đều có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày nếu chủ quan. Người bệnh có thể gặp khó khăn trong những động tác đơn giản như chải đầu, mặc áo, với tay lấy đồ hay ngủ nghiêng về một bên. Ngoài cảm giác đau, sự hạn chế vận động kéo dài còn làm yếu cơ vai, khiến quá trình hồi phục trở nên chậm hơn.
Để phòng ngừa đau vai và các bệnh lý liên quan đến khớp vai, mỗi người nên duy trì thói quen vận động nhẹ nhàng, tập các bài giãn cơ vai phù hợp, tránh mang vác nặng sai tư thế và hạn chế các động tác lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Việc giữ tư thế ngồi làm việc đúng, nghỉ ngơi hợp lý và khởi động kỹ trước khi vận động mạnh cũng giúp giảm nguy cơ tổn thương vai. Khi có dấu hiệu đau vai kéo dài, đau nhiều về đêm hoặc hạn chế vận động rõ rệt, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp, tránh để bệnh tiến triển nặng gây ảnh hưởng lâu dài đến chức năng khớp vai.
