Đau cổ chân – bàn chân là tình trạng thường gặp ở những người phải đi lại nhiều, đứng lâu, vận động thể thao thường xuyên hoặc mang giày dép không phù hợp trong thời gian dài. Cơn đau có thể xuất hiện âm ỉ hoặc dữ dội, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng di chuyển và sinh hoạt hằng ngày. Hai nguyên nhân phổ biến nhất gây đau cổ chân – bàn chân là viêm gân Achilles và viêm cân gan chân. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của từng bệnh lý sẽ giúp người bệnh chủ động điều trị và phòng ngừa hiệu quả hơn.
Viêm gân Achilles là tình trạng viêm hoặc tổn thương gân Achilles, gân lớn nhất của cơ thể nối bắp chân với xương gót. Người bệnh thường cảm thấy đau phía sau cổ chân hoặc vùng gót chân, cơn đau rõ hơn khi đi bộ, chạy, nhón chân hoặc sau khi vận động nhiều. Buổi sáng sau khi ngủ dậy, cảm giác đau và căng gân thường rõ rệt hơn, sau khi đi lại nhẹ nhàng thì có thể giảm bớt nhưng sẽ tăng trở lại nếu tiếp tục vận động mạnh. Viêm gân Achilles thường gặp ở người chơi thể thao, người tăng cường độ vận động đột ngột, người đi giày không phù hợp hoặc có thói quen đứng lâu, đi nhiều trên nền cứng.
Viêm cân gan chân là tình trạng viêm dải cân gan chân chạy dọc dưới lòng bàn chân, từ gót chân đến các ngón chân. Triệu chứng điển hình là đau nhói hoặc đau âm ỉ ở vùng gót chân hoặc lòng bàn chân, đặc biệt đau nhiều vào những bước đi đầu tiên sau khi ngủ dậy hoặc sau khi ngồi lâu. Khi vận động nhẹ nhàng, cơn đau có thể giảm bớt nhưng sẽ tái phát khi đứng hoặc đi lại trong thời gian dài. Viêm cân gan chân thường gặp ở người thừa cân, người phải đứng nhiều, đi lại nhiều, mang giày dép cứng, đế mỏng hoặc không nâng đỡ vòm bàn chân đúng cách.
Đau cổ chân – bàn chân do viêm gân Achilles và viêm cân gan chân có thể kéo dài dai dẳng nếu người bệnh tiếp tục vận động quá mức và không có biện pháp chăm sóc phù hợp. Cơn đau khiến nhiều người ngại đi lại, từ đó ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc và thói quen vận động hằng ngày. Việc chịu đau trong thời gian dài còn có thể làm tình trạng viêm nặng hơn, khiến quá trình hồi phục về sau mất nhiều thời gian hơn.
Để phòng ngừa đau cổ chân – bàn chân, mỗi người nên lựa chọn giày dép phù hợp, có độ êm và nâng đỡ tốt cho bàn chân, tránh đi giày quá cứng hoặc đế quá mỏng trong thời gian dài. Việc khởi động và giãn cơ bắp chân, cổ chân trước khi vận động mạnh, tăng cường độ tập luyện một cách từ từ và nghỉ ngơi hợp lý cũng giúp giảm nguy cơ viêm gân Achilles. Ngoài ra, duy trì cân nặng hợp lý và hạn chế đứng, đi lại liên tục trên nền cứng trong thời gian dài sẽ góp phần giảm áp lực lên gót chân và lòng bàn chân. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau kéo dài ở cổ chân hoặc bàn chân, đau nhiều vào buổi sáng, đau khi đi lại hoặc khi vận động, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác viêm gân Achilles hay viêm cân gan chân, từ đó có hướng điều trị phù hợp, tránh để bệnh ảnh hưởng lâu dài đến khả năng đi lại và chất lượng cuộc sống.
