Đau lưng, đặc biệt là đau thắt lưng, là một trong những vấn đề cơ xương khớp phổ biến nhất hiện nay, có thể gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày mà còn ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động, lao động và chất lượng cuộc sống. Một trong những nguyên nhân thường gặp khiến đau thắt lưng kéo dài là đau thần kinh tọa, khi dây thần kinh lớn nhất cơ thể bị chèn ép hoặc kích thích.
Đau thắt lưng thường biểu hiện bằng cảm giác đau âm ỉ hoặc đau nhói vùng lưng dưới, có thể tăng lên khi cúi người, xoay người, đứng hoặc ngồi lâu một tư thế. Nguyên nhân gây đau thắt lưng rất đa dạng, có thể liên quan đến thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, căng cơ do lao động nặng, sai tư thế khi làm việc, ngồi lâu trước máy tính hoặc ít vận động trong thời gian dài. Ở nhiều người trẻ, đau thắt lưng còn xuất hiện do thói quen sinh hoạt chưa khoa học, thường xuyên cúi đầu nhìn điện thoại, bê vác vật nặng sai cách hoặc thiếu vận động thể chất.
Đau thần kinh tọa là tình trạng đau lan dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa, thường bắt đầu từ vùng thắt lưng, lan xuống mông, đùi, cẳng chân và có thể tới bàn chân. Cơn đau có thể kèm theo cảm giác tê bì, nóng rát hoặc yếu chân, khiến người bệnh gặp khó khăn khi đi lại, đứng lên ngồi xuống hoặc thay đổi tư thế. Nguyên nhân phổ biến của đau thần kinh tọa là do thoát vị đĩa đệm thắt lưng chèn ép rễ thần kinh, ngoài ra còn có thể liên quan đến hẹp ống sống, thoái hóa cột sống hoặc co thắt cơ vùng thắt lưng – mông. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, đau thần kinh tọa có thể trở nên mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và khả năng lao động.
Đau lưng – đau thắt lưng và đau thần kinh tọa thường có xu hướng tái phát nhiều lần nếu người bệnh không thay đổi thói quen sinh hoạt và tư thế vận động. Việc ngồi lâu một tư thế, ít vận động, làm việc nặng quá sức hoặc mang vác sai cách có thể khiến tình trạng đau ngày càng nặng hơn. Cơn đau kéo dài còn gây ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm lý và chất lượng cuộc sống, khiến người bệnh mệt mỏi, giảm tập trung trong công việc.
Để phòng ngừa đau lưng và đau thắt lưng, mỗi người nên duy trì thói quen vận động đều đặn, tập các bài tăng cường sức mạnh cơ lưng và cơ bụng, đồng thời chú ý giữ tư thế đúng khi ngồi, đứng và nâng vật nặng. Việc nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức và không ngồi hoặc đứng quá lâu một tư thế cũng giúp giảm nguy cơ đau lưng tái phát. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau thắt lưng kéo dài, đau lan xuống chân, tê bì hoặc yếu chân, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân đau thần kinh tọa hay các bệnh lý cột sống khác, từ đó có hướng điều trị phù hợp và kịp thời, tránh để bệnh tiến triển nặng gây ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động.