Không phải mọi cơn đau quanh khớp đều xuất phát từ sụn hay bao hoạt dịch. Trong nhiều trường hợp, vị trí tổn thương lại nằm ở điểm bám gân (enthesis) – nơi gân, dây chằng hoặc bao khớp gắn vào xương. Khi vùng này bị viêm hoặc thoái hóa, tình trạng được gọi là hội chứng đau điểm bám gân (enthesopathy).

Đây là bệnh lý thường bị bỏ sót trong giai đoạn đầu do biểu hiện không rầm rộ, nhưng lại có thể liên quan đến các bệnh lý viêm hệ thống nếu không được đánh giá đúng.

Cơ chế bệnh sinh: Khi vi chấn thương chuyển thành viêm mạn tính

Điểm bám gân là vùng chịu lực căng lớn trong vận động. Khi có quá tải lặp đi lặp lại hoặc rối loạn miễn dịch, vùng này có thể xảy ra:

• Viêm mô liên kết quanh điểm bám

• Phù nề tủy xương vùng bám

• Thoái hóa sợi collagen

• Lắng đọng calci bất thường

Theo phân tích từ National Institutes of Health, enthesopathy có thể đơn thuần do cơ học, nhưng cũng có thể là biểu hiện sớm của nhóm bệnh lý cột sống huyết thanh âm tính.

Trong thực hành lâm sàng, không ít bệnh nhân chỉ nghĩ mình “đau gân” đơn giản, nhưng thực chất đang ở giai đoạn khởi phát của bệnh lý viêm mạn tính.

Những vị trí thường gặp

Hội chứng đau điểm bám gân có thể xuất hiện tại:

• Gót chân (bám gân Achilles)

• Mỏm lồi cầu ngoài xương cánh tay

• Gối (bám gân bánh chè)

• Mào chậu hoặc cột sống

Theo ghi nhận của American Academy of Orthopaedic Surgeons, đau tại điểm bám thường tăng khi vận động và giảm khi nghỉ, nhưng nếu kéo dài có thể gây hạn chế chức năng rõ rệt.

Khi enthesopathy không còn là vấn đề cơ học đơn thuần

Một số trường hợp enthesopathy đi kèm:

• Cứng khớp buổi sáng kéo dài

• Đau cột sống thắt lưng mạn tính

• Đau nhiều vị trí bám gân cùng lúc

Theo cảnh báo từ World Health Organization, các bệnh lý cơ xương khớp mạn tính có thể làm suy giảm chất lượng sống đáng kể nếu không phát hiện sớm và kiểm soát đúng phác đồ.

Việc chậm trễ chẩn đoán có thể khiến tổn thương chuyển từ viêm mô mềm sang hình thành gai xương hoặc vôi hóa điểm bám.

Dấu hiệu cần thăm khám chuyên khoa

Bạn nên kiểm tra chuyên khoa nếu:

• Đau khu trú tại vị trí bám gân kéo dài trên 2 tuần

• Đau tái phát nhiều lần dù đã nghỉ ngơi

• Đau kèm cứng khớp buổi sáng

• Đau lan nhiều vị trí đối xứng

Việc đánh giá sớm giúp phân biệt enthesopathy cơ học với enthesitis liên quan bệnh lý viêm hệ thống.

Thăm khám chuyên sâu cùng BS. Xuân – Chuyên khoa Cơ Xương Khớp

Đau điểm bám gân không đơn giản chỉ là “viêm gân nhẹ”. Nếu bỏ qua giai đoạn đầu, bệnh có thể tiến triển mạn tính và ảnh hưởng đến chức năng vận động lâu dài.

Việc thăm khám chuyên khoa giúp:

• Xác định nguyên nhân cơ học hay viêm hệ thống

• Ngăn ngừa vôi hóa và thoái hóa tại điểm bám

• Kiểm soát triệu chứng sớm

• Hạn chế biến chứng ảnh hưởng cột sống và khớp

BS. Xuân – Chuyên khoa Cơ Xương Khớp – Cột Sống
📍 907/9 Trần Hưng Đạo, Phường 1, Quận 5
📞 Hotline tư vấn: 096 894 5045
🌐 https://bsxuanctch.com/

Đánh giá đúng nguyên nhân đau điểm bám gân là bước quan trọng để bảo tồn chức năng vận động và phòng ngừa biến chứng mạn tính.